Voor wie het lastig vindt zelf in Frankrijk te bestellen : Mediaboek belooft al maanden om de banden op voorraad te zullen hebben, incl. Nederlandstalige samenvatting, dus mail naar Katinka van der Weerde <mediaboek@worldonline.nl>.

Geef op aan de hand van onderstaand lijstje:

• ># 0204 120 Mes secrets de dressage PAL 340 FF (2 cassettes)
• ># 0213 011 Chevaux de cinema PAL 179 FF
• ># 0204 122 Chevaux Magiques PAL 179 FF
• ># 0219 107 Mario un homme de cheval PAL 189 FF (2 cassettes)
• ># 0204 115 Gymnase et dressage SECAM 285 FF (2 cassettes)
• >Port Europe 59 FF

De film Chevaux Magiques is op televisie (National Geographics, Discovery) uitgezonden, behoorlijk ingekort maar wel met Engelse vertaling.

De film Mes Secrets de Dressage is de echte lesfilm.

De film Un homme de cheval is een interessant document omdat het eigenlijk een soort jeugdfilm is, althans het gaat over Luraschi aan het begin van zijn carriere. Helaas betaalt men er meer voor dan nodig is want hij zit samen in een doosje met een film over stuntmannen waar men niets aan heeft.

De film Chevaux de Cinema is de registratie van een prachtige show ter gelegenheid van het tweehonderdjarig bestaan van het Franse instituut Cavalcade. De inzet van het paard vanaf de Romeinse tijd tot op heden wordt chronologisch, natuurgetrouw en spectaculair in beeld gebracht. Men hoeft geen Frans te beheersen en ook niet echt paardmens te zijn om er van te genieten.

Voor Gymnase et Dressage moet je een Frans toestel hebben.

Paarden als filmacteur

Mario Luraschi leidt paarden op voor alle grote filmproducenten en National Geographics maakte er een tv-rapportage van een uur van die vast nog wel op de Nederlandse netten zal verschijnen. Paarden die in brand staan, die trappen op en af hollen, piaffe doen op een gedekte eettafel, van de steiger in een roeiboot vol mensen landen, door een grote glazen ruit springen, in volle galop dood ter aarde storten: Mario krijgt het allemaal voor elkaar terwijl paarden en ruiters zonder letselrisico uitsluitend plezier hebben.

Indrukwekkend en aandoenlijk is om te zien hoe paarden daadwerkelijk kunnen acteren. In de film zijn er twee voorbeelden: een paard dat een gevecht op leven en dood met een mens doet, en een paard dat dood gaat.

Het vechtende paard gaat helemaal op in zijn rol, geeft de toeschouwer de bibbers en een "help waar is Hempfling" gevoel, om tussen de takes door toch even met zachte neus aan zijn tegenspeler te vertellen dat het echt alleen maar show is.

Het "dode" paard laat door twee man zijn hoofd optillen, wordt aan vier benen omgerold, zijn eigenaar stort in tranen over hem heen: niets kan dit dier nog redden. Hij werpt een laatste zieltogende blik in de camera en zeigt voor goed neer. Als men is uitgelachen staat hij met een vrolijk sprongetje weer op vier benen maar met een handgebaar van Luraschi ligt hij ook instant weer op de grond want hij wil het spelletje graag nog een keer doen.

"Alles wat ik doe berust op vertrouwen," zegt Luraschi. "Ik zal nooit iets doen dat het paard ook maar een seconde onzeker maakt of aan mij doet twijfelen. Ik moet geinspireerde, creatieve paarden hebben; met slaafse gehoorzaamheid begin ik niets. Aan een paard dat in volle galop op de grond valt is niets natuurlijks, dat leert hij en daarna is hij trots op zijn technische perfectie."

Men kan bij Mario Laruschi in opleiding. Dan bestaat het eerste jaar uitsluitend uit stallen vegen en paarden verzorgen. "Als je daar een maal goed in bent, wil ik je leren met een paard te stunten," aldus Mario Luraschi.

Mario Luraschi: zonder fratsen

Video

Mario Luraschi: Geheimen van mijn Dressuur (Mes Secrets de Dressage), 2 banden van 60 minuten elk

Van het kopen van een paard en het aanrijden tot en met de prachtigste capriool: het staat er allemaal op. Moeilijker zaken worden uitvoeriger getoond, waar onontbeerlijk wordt gewerkt met vertraagd beeld. Het leuke aan de instructiefilms van Luraschi is dat ze je voortdurend een gevoel geven van "Zo goed zal ik het ongetwijfeld nooit kunnen, maar een klein beetje zou ik dat best kunnen proberen". Inspirerend materiaal voor de gemotiveerde vrijruiter dus.

Net als zijn collega Horst Becker in Duitsland geeft Luraschi zijn uitleg "live": terwijl hij de oefeningen zelf doet. Dat zorgt voor aanstekelijkheid, maakt ongekunsteld, natural zou je bijna zeggen. Terwijl je zelf als toeschouwer verplaatst gaat hijgen en transpireren, praat Mario Luraschi alsof hij thuis op zijn keukenstoel zit. Luraschi vindt voltige een essentieel onderdeel van de rijkunst en hij praat dus ook als hij ondersteboven aan de zijkant van een paard voorbij de camera galoppeert. "U ziet het: heel simpel," zegt hij meer dan eens. Maar waar nodig wordt ook exact aangegeven dat een verrichting op zoveel weken, maanden of zelfs jaren oefening wordt geschat, en dat men voor bepaalde scenes het al verder geoefende paard gebruikt. Niettemin: je blijft het gevoel houden dat je het zelf ook wel zou kunnen.

Met een nonchalant Frans langharig kapsel, spijkerbroek, overhemd en schoenen alsof het toevallig die ochtend voor in de kast hing, loopt Luraschi dartel door zijn film om glashelder uit te leggen hoe het allemaal bijna vanzelf gaat als je op alle details let, stap voor stap opbouwt en nooit overhaast. En dan is het toch nog wel moeilijk. De film eindigt dan ook met een opname met een vijftiental cursisten, die geweldig hun best doen maar afgezet tegen al die vloeiendheid van Luraschi toch opeens stuntelig lijken. En ze hoeven alleen maar hun paard voor morsdood op de grond te laten liggen, benen in de lucht.

Het zal een breed publiek aanspreken dat in de film duidelijk en navolgbaar wordt uitgelegd hoe men een paard leert knielen, zitten, liggen en vallen. Het is voldoende duidelijk om het met het vertrouwde paard zelf voorzichtig te gaan proberen. Voor wie overmoedig zou kunnen worden laat de film ook, en dan zorgvuldig vertraagd, zien hoe een simpele teugelfout tijdens een achterwaardse val maakt dat het paard bovenop de ruiter landt. Au.

Al bij de eerste longelessen leert Luraschi zijn paarden te stoppen op een fluitsignaal. Als er daarna gereden wordt komt dat signaal van pas om te leren stoppen op zit, en bij verdere oefeningen worden fluitgeluidjes een soort van praten tegen het paard. Het doet lieflijk en rustgevend aan en is heel wat subtieler dan het befaamde clickertje of geklak met de tong.

Luraschi houdt helemaal niet van teugelgebruik, dat is er eigenlijk alleen bij het opbouwen van nieuwe oefeningen en voor special effects. De zit doet het werk, de stem ondersteunt. Over lichaamshouding praat hij niet maar hij houdt zich wel perfect aan de regels daarvan. Hij laat ook zien dat bijv. passage en piaffe prima uitvoerbaar zijn zonder hoofdstel.

Als Luraschi laat zien hoe je met het paard aan de hand Spaanse pas opbouwt, doet hij dat hij dat nonchalant op de keibestrating van zijn binnenplaats, gewoon de dichtsbijzijnde plek, waarom bijzonder doen. Het is een huiselijke leerfilm zonder fratsen. Je zou je er bijna op verkijken, maar voordat je al het rappe Frans hebt kunnen volgen moet je hem sowieso zes keer afspelen en dan heb je de beelden langzamerhand ook wel begrepen.

Mario Luraschi: Paardmens

Video

De film Un homme de Cheval dateert uit 1986 en is dus 8 jaar ouder dan de lesfilm Mes secrets de Dressage. Hij focust op de persoon Luraschi, en dus komen ook veel personen uit zijn omgeving aan het woord. Opvallend is dat de gevestigde wereld van het hoogeschoolrijden in Frankrijk geen enkele moeite had met deze kunstenaar en moeiteloos verwoord dat deze man "gewoon een paard" is en dus dingen kan die een normale sterveling niet zijn weggelegd. Verder ziet men hoe ook Luraschi is begonnen in een hacienda waar het hout aan schilder en timmerman niet toe kwam, en in een soort van commune leefde. Ook het obligate praatje naast het haardvuur ontbreekt niet.

Men ziet de opbouw van scenes die later standaard repertoire werden: het brandende paard, paard in een doosje, spaanse pas en draf, spectaculaire voltige en natuurlijk veel vallen. Leuk is dat een opname van een val achterwaarts die in deze film als demonstratie zit in een latere film terug zal komen om uit te leggen hoe men het niet moet doen. De oplettende student ziet dat in de loop der jaren vervallen planken nieuw hardhout werden, de paardboxen tralies kregen en de grond met een stofzuiger schoongemaakt ging worden, terwijl methoden zachter en subtieler werden. De basis blijft hetzelfde. "Het paard zijn persoonlijkheid gunnen" - "personaliser le cheval" zegt een commentator.

Unieke, verder niet te vinden beelden, maken de video als elke Luraschi-film deze band de aanschaf waard. In haarfijne close up laat men zien hoe van oudsher voor films men paarden laat vallen met behulp van een staalkabeltje van singel naar voorhoef, waarbij het paard een grote kans liep zijn nek te breken en men dus altijd enkele sterk gelijkende paarden op voorraad had.

De film sluit af met een uitvoerig gefilmde instructie van een jonge Luraschi aan een paard in het voeren van een schijngevecht met een mens. Nooit meer zo mooi in beeld gebracht, want het is uitgesloten dat die man nog steeds zo lenig is. Geschikt om met het eigen paard te proberen - dus toch weer les. "Leren is kijken," zal Luraschi 10 jaar later zeggen.

[De film wordt uitgebracht tezamen in één doosje met een rapportage over allerlei filmstuntwerk, ook zonder paarden, waar Luraschi bij betrokken was: een weinig samenhangend, typisch televisieniemandal]

Mario Luraschi: Les cheveaux de cinéma

Een verfilming van een wervelende show die werd gebracht ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van het instituut Cavalcade, waarvan Luraschi de leiding heeft. Het programma volght min of meer de rol van het paard door de geschiedenis heen: als Romeins oorlogswapen met een vuurbal achter zich, als toernooipaard voor ridders, in de hoge school voor dressuur, het napoleontische sierrijden, in de voltige van de Kozakken en uiteindelijk als brandend stuntpaard voor de film. Alles tezamen geeft het een prachtig circus dat bijzonder goed laat zien hoe Luraschi en zijn vrienden kunde combineren met plezier.
En tenslotte: het achterover vallende paard dat met herkent op nevenstaande en andere videohoezen is geen montage. Luraschi leert paarden daadwerkelijk allerlei valtechnieken. In slow motion kun je zien dat het eigenlijk geen vallen is, maar dat het paard zich door de benen laat zakken en zijn valsnelheid afrolt, waarbij het hoofd de grond niet eens raakt. Zijn paarden, uiteraard langdurig geoefend in lenigheid, kunnen zo'n "val" moeiteloos tientallen keren herhalen. Luraschi vond deze valtechniek voor het paard uit. Voordat hij hem introduceerde werden vallende paarden voor de film met staalkabeltjes aan de voorbenen onderuit getrokken, en braken daarbij veelvuldig hun nek.

Terug naar boven.