Vooraf:
In 1993 kreeg ik voor mijn verjaardag het boek Mit Pferden Tanzen. Ik vond direct dat er een Nederlandse vertaling moest komen en schreef dat aan de Duitse uitgever die echter niets liet horen. Hij gaf echter wel mijn brief door aan de Nederlander die de rechten kocht en zo kreeg ik eind ''94 het verzoek van Tirion om een vertaling te maken. Ik deed dat, onder de afspraak dat ik de vrijheid had het boek te "vernederlandsen". Ik nam vrijheden en bouwde Nederlandse zegswijzen in, liet Duitse weg, veranderde soms voorbeelden. Ik liet de tekst proeflezen door 14- en 15-jarige paardrijleerlingen die alles aanstreepten wat ze niet begrepen. De uitgever was tevreden: "Je hebt er een echt boek van gemaakt," zei hij.
Klaus Hempfling kreeg lucht van de vrijheden die we genoemen hadden, vroeg inzage in de vertaling en liet zich influisteren door Nederlandse bewonderaars, om niet te zeggen dwepers. Eindresultaat was dat hij (met grote ruzie) de druk van deze tekst verbood en op eigen kosten een vertaling liet maken die hij wel vertrouwde. Die is uiteindelijk in Nederland verschenen, keurig overgezet Nederlands Duits. Vaak lijkt het nergens over te gaan.
Het boek is in Nederland een bestseller geworden. Mijn vertaling is altijd op de plank (schijf) blijven liggen en nu in 2002 iedereen over het web surft lijkt het me toch leuk hem beschikbaar te maken. Onderstaand dus Klaus Hempfling in vrije vertaling, met veel plezier gemaakt en zonder aanvaarding van enige aansprakelijkheid. Gauw de CD opvragen, voor er weer wordt ingegrepen.
De breedte van de bladzijden is ongesteld op 600 pixels, zodat het boek ook met een oudere browser (vanaf Netscape 3) en een kleine monitor (14 ") redelijk leesbaar is. Op een grotere monitor met fijnere resolutie wordt het natuurlijk mooier. Men krijgt dan ongeveer de verticale opmaak die het boek zelf ook heeft in het midden van het scherm.
Maarten Abeln
BIJ DE NEDERLANDSE UITGAVE:
Er zijn in Nederland meer dan 300.000 mensen die aan paard-
rijden doen !Wie kent niet de standaard opdrachten bij de paardrijles: handen stil ! - rechtop zitten ! - hakken naar beneden ! - neem de achterhand er nu eens bij !
Wie niet kan paardrijden zal denken: dat kan ik allemaal niet. Dat is ook zo. Alleen: de meeste mensen die wel les kregen in paardrijden kunnen het ook niet.
Natuurlijk Paardrijden vertelt hoe het anders kan. Sterker: het vertelt dat het anders moet.
De theorie gaat over het natuurlijke evenwicht van het paard en hoe de mens met het paard om kan gaan, het praten met de dieren. Vervolgens laat een praktisch oefenprogramma - met veel verhelderende foto's en tekeningen, elkeen toe de kunst zichzelf eigen te maken. Tot en met tips voor de aanschaf en training van een eigen paard. Voorop staat dat het paard nooit wordt gestraft of gedwongen.
Het boek is uniek. Nog nooit in de paardliteratuur is filoso- fie en praktijk zo dicht bij elkaar gebracht. Het boek is overtuigend: in denktranten die men breed kan gebruiken. Het boek is ook heel praktisch en geeft een compleet opleidings- programma voor lezer en paard. Een programma dat werkt als een kookboek voor wie echt een hele goede kok wil worden.
Niet in de laatste plaats is dat te danken aan de combinatie auteur en vertaler. De schrijver is door de wilde paarden van de dans- naar de paardrijkunst verleid. Paarden waarmee hij wil oefenen neemt hij uit de vrije kudde in de Pyreneen. De vertaler/bewerker is opgeleid in het circus en geeft nu cur- sussen aan mensen die om willen leren gaan met -wat hij noemt- "dat uit zijn voegen gegroeide konijn".
Het boek is boeiend voor elkeen die meer met het paard wil kunnen doen: gevorderde, beginner of absolute leek. De laatste loopt een danig risico dat hij zich op de laatste bladzijde af vraagt: Waarom zou ik dat niet kunnen ?
De auteur:
Klaus Ferdinand Hempfling is van huis uit opgeleid als danser. De inzichten voor dit boek bouwde hij op met wilde paarden uit de Pyreneen.Vertaler Maarten Abeln geeft zelf cursussen in Natuurlijk Paardrijden en geeft leiding aan een ponyclub.
Klaus Ferdinand Hempfling
Dansen met Paarden
Verzameling met de losse teugel
Harmonie tussen Mens en Dier
Colophon:
Het boek telt 479 kleurenfoto's uit de verzameling van de schrijver (474), van G. Boiselle (1), van T. Micek (3) en van Th. Zimmermann (1). Er zijn 3 zwart-wit foto's, 37 tekeningen van Christa Btzel en 4 tekeningen van Rahel Schale. De afbeelding op pag. 30 is met toestemming van Walter Verlag geleend uit het boek Macht und Geheimnis der Templer, de afbeelding op pag. 54 komt uit La Gurinire: Reitkunst, een overdruk door Olms, Hildesheim, 1989.
De omslag werd ontworpen door Atelier Reichert. Stutgart, met 8 kleurenfoto's uit de verzameling van de auteur.
Deze Nederlandse vertaling/bewerking werd verzorgd door Maarten Abeln i.s.m. LRPC Het Voetpad te Scherpenzeel Frl.
Natuurlijk paardrijden, verzameling met de losse teugel, harmonie tussen mens en dier: uitgave nooit tot stand gekomen.
Oorspronkelijke titel: Mit Pferden Tanzen, versammeltes Reiten
am losen Zgel, vertraute Harmonie von Anfang an / Klaus
Ferdinand Hempfling; Stuttgart: Franck-Kosmos, 1993, ISBN 3-
440-06564-2
© 1993 Franck-Kosmos Verlags GmbH & Co, Stuttgart
Alle rechten voorbehouden
Druk en bindwerk: Printer Trento S.r.l., Torento, Itali
Lay out: Typobauer Filmsatz GmbH, Ostfilden
Opbouw beeldverhalen: Daar waar foto's als serie een bij elkaar horend beeldverhaal zijn, is de volgorde van links naar rechts, dus bijv.:
1 2
3 4
5 6Gaat het om twee series dan krijg je:
1 1
2 2
3 3
Dansen met Paarden
De paginanummering klopt met de Duitse zowel als de Nederlandse uitgave
Ten geleide .............................. 7
Gebruiksaanwijzing voor dit boek ......... 9
Het natuurlijke evenwicht ................ 11
Onneembare hindernissen .................. 12
Iets nieuws onder de zon ? ............... 13
Uitgangspunt: vertrouwen en evenwicht .... 13
Levende tradities ........................ 14
We beginnen bij het begin, ofwel voor wie
heb ik dit boek eigenlijk geschreven ..... 15
De eerste ontmoeting met het paard ....... 16
Onderweg zijn is de bedoeling ............ 17
Drie waarheden en het dansende kind ...... 18
Praten, overwicht en vertrouwen .......... 20
Als we het geheel overzien: de twee zuilen
van het rijden ........................... 22
Rijden is heel eenvoudig ! ............... 22
Doe wat ik zeg en houd ook nog van me .... 23
Ach, twee zielen wonen in zijn lijf ...... 27
Wie leiding geeft wordt geliefd .......... 27
Zwakker of sterker ....................... 29
Het geheim van de ridders ................ 30
Alleen de zwakkeren vechten .............. 31
Plaats in rangorde door nadoen ........... 31
De twee steunpilaren van overwicht ....... 32
Het paard als medium ..................... 32
Paardetaal - Lichaamstaal ............... 33
Mensen moeten wat leren, paarden niet ! .. 36
Eerste regels van de paardetaal ......... 40
Het evenwicht - we rijden zoals het paard
het ziet ................................. 47
Ieder doet zijn best - nietwaar ? ........ 48
In den beginne - was het paard ........... 49
Vluchten of vechten ! .................... 50
Het grote verschil ....................... 51
Help, ik val ! ........................... 52
De cirkel wordt gesloten ................. 52
Wat betekent dat allemaal voor ons ....... 56
Hoe komt het, hoe werkt het, hoe gaat het
fout - De verzameling en het zuurdesem ... 56
Hals omhoog - hoofd naar je toe ! ........ 57
Ondanks of dankzij de Hoge School ? ...... 58
Groot of klein paard - maakt dat iets uit? 59
De basis - het lopen met een paard ....... 63
De invloedskring ......................... 66
Ons handgereedschap bij het begin ........ 68
Het geheim van stilstaan: de ophouding ... 70
Hele en halve ophoudingen bij het werk
te voet .................................. 71
Drie manieren van leiden ................. 73
Met z'n tween ! ......................... 76
En zo beginnen we .... ................... 77
Van bevelen naar belonen - signaal geven,
versterken, belonen ...................... 80
In vol vertrouwen lopen met je paard ..... 81
Hoe dan, als .... ........................ 84
Het stil staan ........................... 85
Achteruitsignaal met de voeten ........... 86
Wil, geest en de spoorwegwerker .......... 88
Denken - voelen - beslissen - doen ....... 89
Wat je zo dagelijks doet ................. 90
Opaka, de wilde merrie ................... 92
De picadero - vrij werken in de rondte en longeren ... 97
Heeft het paard een geweten ? ............ 98
De tijdbom ............................... 98
Het losse paard in de picadero ........... 99
De basisdriehoek ......................... 100
Voor het eerst in de picadero ............ 101
Help, mijn paard houdt niet in! - of je
weet niet half wat er allemaal gebeurt ... 104
Gymnastiek is niet alleen goed voor het
paard .................................... 107
Halve ophouding met voetwerk ............. 112
De positiecirkel als bouwsteen voor het
evenwicht ................................ 113
Om nu weer het overzicht te krijgen kijken
we vooruit ............................... 115
Paard aan de lijn - het werken met de
longe .................................... 117
Loopcirkel groter en kleiner maken ....... 119
Hoe leert een paard - en hoe leert hij
niet ..................................... 120
Veranker het geleerde .................... 121
Zelfde volgorde, zelfde plaats ........... 122
De wortelpause ........................... 123
Schouderbinnenwaarts met het paard aan de
hand ..................................... 124
We gaan dansen - dwarsover door de cirkel 130
Wat moet je nou met die zweep ............ 135
Zweep in n hand ........................ 136
Het loslopende paard ..................... 138
Het paardrijden, oftewel: wat je allemaal
met je gewicht kunt doen ................. 143
En moeten we nu alles opnieuw doen? ...... 144
Bij paardrijden gaat het om vijf punten .. 145
1. Middelpuntvliedende kracht ............ 146
Doorzitten leren we in een uurtje? ....... 147
De zit laat zich door de beweging sturen . 150
2. Evenwicht naar de achterhand .......... 152
3. Bocht om sturen ....................... 156
4. Vertragen - versnellen ................ 159
1. Verschillen in beensignaal ............ 160
2. De bekkenbeweging ..................... 161
3. Gewichtsignaal ........................ 162
5. Het verzamelen ........................ 166
Beginoefeningen .......................... 167
Droogoefenen van stap .................... 167
Droogoefenen van draf .................... 167
Droogoefenen van galop ................... 168
Droogoefenen van de teugelvoering ........ 169
Droogoefenen van bochten insturen ........ 169
Dan gaan we nu rijden .................... 171
Oefenen zonder zadel ..................... 172
Het eerste rijden in de picadero ......... 173
De fladderbandstraat ..................... 175
Verder werken in de picadero ............. 178
Schouderbinnenwaarts te paard ............ 182
Begeleiden aan de lijn, voor gevorderden . 186
Vrije opvoeding en verzorging ............ 188
Een krachtenspel ......................... 188
Steppen, bossen, vlakten, bergen: de vrijheid in ! .... 189
Afwisseling is de boodschap .............. 189
Steeds meer verwachten ................... 189
De lijn houden vanuit de vierde positie .. 190
De paardetrailer en andere obstakels ..... 192
Lijn als lasso - het vrije werk .......... 193
Maat en ritme - het werken met paaltjes .. 194
Strobalen, tonnetjes, stammetjes: kleine
sprongen ................................. 194
Steegjes en hoekjes ...................... 196
De vier zenuwpunten ...................... 197
Over straffen en schuld delgen ........... 198
Vraag om je leefruimte ................... 198
Achterwaarts lopen voor de duidelijkheid . 199
Werken voor je plezier ................... 200
Inrijden van jonge paarden ............... 200
Waarom hebben we teugels ................. 201
Vier teugels, hoofdstellen en bitten ..... 202
Hoe verder, ofwel: wat doen we ermee ..... 203
De oude visser en zijn voorgevoel ........ 204
KRITIEK (DUITS) OP KLAUS FERDINAND HEMPFLING
(dit komt niet uit het boek)
Ten geleide
'Hij was een edele caballero die zijn leven lang met paarden
bezig was geweest. Men zei over hem dat hij meer dan eerlijk
en bescheiden was- en iedereen die hem op een paard zag werd
betoverd door wat hij zag en hield een onuitwisbare herinne-
ring aan zijn rijkunst.
Toen deze man 96 jaar was lag hij op zijn sterfbed. Hij liet
zijn neef roepen om afscheid te nemen. En dit gebeurde. Toen
de neef hem uiteindelijk alleen wilde laten en de kamer uit
wilde gaan, zag hij voor de eerste keer tranen in de ogen van
de oude man. Voor de laatste keer pakte de oude man zijn hand
vast en zei zachtjes: "Het zit behoorlijk tegen dat ik juist
n dood moet gaan."
"Waarom?" vroeg de neef, terwijl hij zachtjes de hand van de
oude man streelde. "Voor iedereen is het nu eenmaal een keer
afgelopen - en jouw leven was lang, rijk en gelukkig!"
"Ja," zei de oude man, "je hebt gelijk, maar ik heb pas vorige
week begrepen wat het werkelijk is om op een paard te rijden."'
K.F.H.
Gebruiksaanwijzing voor dit boek
[Inschrift in zwart blok] Hier zien we Birgit die in de wei aan het spelen is met de zevenjarige ruin Janosch. Janosch reageert op de kleinste beweging van haar hand. Om het rijden met een losse teugel te leren is het belangrijk de taal van het paard te kennen, en voor het paard is dat de lichaamstaal. Zonder longeerlijn, zweep of teugel kun je dan met je paard aan de praat komen en zelfs over grote afstand "een gesprek voeren".
Naar inhoudsopgave voor volgende hoofdstukken.